Zmiany klimatu dobiły imperium tybetańskie

8 września 2023, 07:53

Imperium tybetańskie istniało w latach 618–877 i w szczytowym okresie swojej potęgi konkurowało o wpływy w Azji Środkowej z Chinami dynastii Tang i kalifatem Abbasydów. Upadło w ciągu zaledwie kilku dekad. Naukowcy szukający przyczyn jego rozpadu zwracali dotychczas uwagę przede wszystkim na czynniki społeczno-polityczne, jak konflikty pomiędzy bon, rdzenną religią Tybetu, a buddyzmem. Autorzy najnowszej pracy uważają, że zmiany klimatyczne przyspieszyły upadek państwa.



Pluskwiak używa narzędzi, by polować na pszczoły

21 maja 2025, 06:24

Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk i Chińskiego Uniwersytetu Rolnicznego opisali, jak pluskwiaki z gatunku Pahabengkakia piliceps wykorzystują narzędzia do polowania na nieposiadające żądeł pszczoły Trigona collina. P. piliceps to wyspecjalizowany drapieżnik, którego przetrwanie zależy od T. collina. Nimfy pluskwiaków polują na pszczoły, P. piliceps składa też jaja w ich gnieździe.


Waga urodzeniowa wpływa na datę pierwszej miesiączki

7 lutego 2007, 15:20

Wiek, w którym u dziewczynki pojawia się pierwsza miesiączka (menarche), ulega obniżeniu u dzieci z niewielką wagą urodzeniową i masą ciała większą niż u rówieśników na początku szkoły podstawowej — uważają naukowcy australijscy.


Wirtulane światy dla niewidzących

19 września 2007, 15:55

Niektórzy analitycy przewidują, że w ciągu najbliższych czterech lat aż 80% internautów będzie korzystało z wirtualnych światów. Grupa studentów pracuje w Irlandzkich biurach IBM-a nad technologią, która pozwoli na korzystanie z tych światów osobom niewidomym.


Spadający gekon w tunelu aerodynamicznymRobert Full/UC Berkeley, © PNAS/NAS 2008

Gekon nie gorszy od kota

18 marca 2008, 16:33

Nie tylko koty manewrują podczas upadku, by uniknąć niewłaściwego lądowania i uszkodzeń ciała. Okazuje się, że ogon jest też niezwykle istotny dla gekona, który potrafi wspiąć się na najtrudniejsze nawet obiekty. Pełni on rolę piątej łapy, zapobiegającej zsuwaniu się podczas pokonywania mokrych powierzchni. Jeśli zawiedzie doskonała przyczepność stóp, ogon pozwala jaszczurce spaść na 4 nogi (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Zahipnotyzowana demencja

28 lipca 2008, 15:23

Dr Simon Duff z Uniwersytetu w Liverpoolu wykazał, że za pomocą hipnozy można złagodzić objawy demencji i poprawić jakość życia chorych.


Inteligentniejsi mają zdrowsze plemniki

9 października 2008, 14:23

Mężczyźni o wyższym ilorazie inteligencji mają więcej zdrowych plemników. Geoffrey Miller, psycholog ewolucyjny z Uniwersytetu Nowego Meksyku, twierdzi, że inteligencja jest dla kobiet widocznym wskaźnikiem, którego partnera należy wybrać, poszukując "dawcy" najlepszych genów.


Mikrofotografia nanodetektora glukozy

Nanotechnologiczny glukometr

25 stycznia 2009, 00:56

Badacze z Uniwersytetu Purdue prezentują nanotechnologiczny implant pozwalający na pomiar poziomu glukozy we krwi. Urządzenie jest nie tylko wyjątkowo zminiaturyzowane, lecz także rekordowo czułe.


© Aaron Loganlicencja: Creative Commons

Zestaw "małego miodożercy"

1 czerwca 2009, 11:19

Nie od dziś wiadomo, że szympansy radzą sobie doskonale z używaniem narzędzi. Naukowcy z Instytutu Maxa Plancka musieli jednak być mocno zaskoczeni, gdy zaobserwowali, że zwierzęta te potrafią korzystać kolejno z kilku przyrządów pełniących różne funkcje. Wszystko z uwielbienia do... miodu.


Odstresowujący melon

16 września 2009, 08:38

Melony zawierają duże ilości enzymatycznego przeciwutleniacza - dysmutazy ponadtlenkowej (ang. superoxide dismutase, SOD). Kiedy z owocu tego wyprodukowano suplement, okazało się, że zmniejsza on stres i zmęczenie odczuwane przez badanych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk